Ekranizovane knjige - Tomas Man

Budenbrokovi

Budenbrokovi su prvi roman Tomasa Mana objavljen 1901. godine. Okosnicu radnje čini propast jedne bogate trgovačke porodice iz Libeka. Delo predstavlja jedan od glavnih razloga da dodelu Nobelove nagrade Tomasu Manu, što je navedeno i u saopštenju Švedske akademije. Manov klasik je nekoliko puta inspirisao režisere svetske kinematografije.

Gerhard Lampreht režirao je 1923. godine nemi film.

Alfred Vajdenman režirao je film iz dva dela 1959. godine. Uloge su tumačili: Lizelota Pulver, Nadja Tiler, Hansjerg Felmi, Hans Lotar, Lil Dagover, Verner Hinc.

Reditelj Franc Piter Virt snimio je televizijsku seriju od 11 epizoda 1979. godine. Ova verzija rađena je u koprodukciji između Francuske i Zapadne Nemačke.

2008. godine Hajnrih Breler snimio je dugometražni film u kojoj je Armin Muler Štal tumačio Johana Budenbroka, patrijarha porodice.

Ostale uloge tumače Džesika Švarc, Mark Vaške, August Dil, Iris Bergen, Lea Bosko, Raban Biling. Film je bio veoma uspešan, za samo godinu dana videlo ga je više od 1.200.000 gledalaca. Na dodeli filmskih nagrada u Bavariji film je osvojio nagradu za Najbolji kostim i dizajn produkcije.

Doktor Faustus

Roman Doktor Faustus je napisan 1943. godine, a objavljen 1947. Roman predstavlja ponovno ispričanu legendu o Faustu, smeštenu u prve decenije XX veka. Glavna priča prikazuje život fiktivnog kompozitora Adrijana Leverkuna. Do sada su snimljene dve adaptacije ovog romana, delimično ili u potpunosti inspirisana stranicama Manove knjige.

1982. godine Franc Zajc je režirao film Doktor Faustus. U glavnim ulogama su se našli Džon Finč, Andre Hele, Hans Cišler. Film je na  13. Moskovskom internacionalnom festivalu osvojio Srebrnu nagradu.

Drugu adaptaciju režirao je Aleksandar Sokurov Faust 2011. godine. Radnja je labavo zasnovana na Manovom romanu i Geteovoj istoimenoj drami. Ova adaptacija je osvojila brojne filmske nagrade, a kritičari su se veoma pozitivno izrazili o ovom ostvarenju. Glavne uloge su tumačili Johanes Cajler, Anton Adasinski i Isolda Dišauk.

Smrt u Veneciji

Smrt u Veneciji je novela Tomasa Mana, koju je napisao na osnovu sopstvenih iskustava tokom epidemije kolere 1911. godine. Objavljena je naredne 1912. godine. Prema motivima novele Lučino Viskonti je režirao i producirao film 1972.

Glavne uloge su tumačili Dirk Bogard i Bjern Andresen. Glavni lik Gustav Ašenbah nije pisac kao u originalnom Manovom tekstu. Viskonti ga je u ovom filmu načinio kompozitorom, te  su brojne klasične kompozicije bile deo važnih scena.

Film je pobrao pozitivne kritike, osvojivši brojne nagrade u raznim kategorijama, a sam Viskonti je dobio nagradu i za režiju.

Po mišljenju mnogih kritičara i raznih stručnih časopisa ovo je jedan od najboljih filmova svih vremena.

Pored navedenog filma, Manova novela je bila inspiracija za brojne predstave, baletske projekcije, opere i radio-dramu.

Čarobni breg

Čarobni breg roman Tomasa Mana objavljen je 1924. godine. Prvobitno je zamišljen kao humoristična novela po uzoru na Smrt u Veneciji. Od momenta objavljivanja knjiga je prevođenja na mnoge jezike i prodata je u velikom broju tiraža. Prema motivima romana snimljene su dve adaptacije.

U crno-beloj tehnici snimljen je film 1968. godine, koji je režirao Ludvig Kremer. Glavne uloge su tumačili Folker Bonet, Hajnc Klevenov, Mihael Degen i Kurt Boa.

1982. godine je Hans Gajsenderfer režirao film. Glavne uloge su tumačili Kristof Ajhorn, Rod Štajner i Mari Franc Pize.  Film je snimljen u koprodukciji Austrije, Italije, Francuske i Zapadne Nemačke.

Kraljevsko visočanstvo

Kraljevsko visočanstvo je drugi roman Tomasa Mana, napisan između 1906. i 1909. godine. Prepoznatljiv je po svom stilu sličan bajkama.

1953. godine je snimljen film Königliche Hoheit koji je režirao Harald Braun. Glavne uloge su tumačili Diter Borše, Rut Lojverik i Lil Dagover. Manova kćerka je igrala manju ulogu u ovom filmu.

Lota u Vajmaru

Lota u Vajmaru je roman iz 1939. godine. Pisan je po uzoru na Geteov roman Jadi mladoga Vertera. Objavljen je 1940. godine. Prema motivima ovog dela snimljen je film 1975. godine.

Film je režirao Egon Gunter, a naslovna uloga je pripala Lili Palmer. Ostale značajne uloge tumačili su Martin Helberg, Rolf Ludvig, Hilmar Bauman, Juta Hofman. Film je prikazan 1975. na festivalu u Kanu.

Ispovesti varalice Feliksa Krula

Ispovesti varalice Feliksa Krula je nezavršeni roman Tomasa Mana iz 1954. godine, nekoliko puta adaptiran za film i televizijsku seriju.

1957. godine snimljena je komedija po motivima ove knjige, koju je režirao Kurt Hofman. Uloge su tumačili Horst Buholc, Lizelota Pulver i Ingrid Andre. Film je osvojio brojne nagrade, a Buholc je za njegov doprinos nagrađen Bambi nagradom 1958. godine.

Detlev Bak je režirao film 2021. godine. U filmu su glumili: Janis Nivener,  Liv Liza Fris, David Kros, Joahim Krol i mnogi drugi.

1982. godine snimljena je avanturistička televizijska serija koju je režirao Bernhard Zinkel. Snimljen je u koprodukciji Austrije, Francuske i Zapadne Nemačke. Glavnu ulogu tumačio je Džon Molder-Braun, a njemu su se pridružili Magali Nael, Fernando Rej, Rita Tašingem, Džos Ekland.

Ivan Radovanović

Knjige Tomasa Mana možete poručiti preko linka:

https://kosmosknjige.rs/rs/autor/tomas-man?29045.