Ekranizovane knjige - Vilijam Fokner

Foknerova neprenosiva proza: Templ Drejk jača od filma

Vilijam Fokner čuveni je američki književnik, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1949. godine. Poznat je po romanima Buka i bes, Dok ležah na samrti, Priča (Pulicerova nagrada za fikciju i Nacionalna nagrada za fikciju 1955. godine), Svetlost u avgustu.

Svetilište i Buka i bes su nekoliko puta inspirisali reditelje da kreiraju filmske adaptacije Foknerovih dela, ali čini se da je kompleksnost romana preveliki izazov bila za njih.

1933. godine je snimljen film Priča o Templi Drejk, sa Mirijam Hopkins u glavnoj ulozi, a lik gangstera i silovatelja tumačio je Džek La Ru (ime Popej je preimenovano u Tigar zbog autorskih prava). Režirao je Stiven Roberts. Uprkos tome što su neki provokativne scene iz romana isključene, film je smatran nepristojnim. Pripada pretkodovskoj eri Holivuda.
1961. godine snimljen je film Svetilište (uključuje i elemente romana Rekvijem za monahinju, koji je nastavak romana Svetilište).  Li Remik je tumačila ulogu Temple Drejk, dok je Iv Montan glumio njenog silovatelja, sada preimenovanog u Slatkiš. Režirao ga je Toni Ričardson.

Vilijam Fokner je istakao da je u početku želeo završetak zapleta na kraju romana Utočište, ali je odlučio da bi reinterpretacija priče Temple Drejk bila vredna truda.

Kritika je zaključila da priču Foknerove junakinje niko nije uspešno preneo na platno, te da knjiga ostaje uticajnija i da deluje kao da niko neće uspeti da prenese na filmsko platno njenu sudbinu.

Fokner na filmu: Neuspeh adaptacije književnog remek-dela

Buka i bes je objavljen roman 1929. godine. Smešten je u fiktivni grad Joknapataufa, a prvi je u kojem se pojavljuje porodica Kompson. Specifičan je zbog načina pripovedanja (proza toka svest), nepouzdanih naratora, eksperimentalnosti stila. Sumorni portret južnjačkog života predstavlja paradigmu za žanr južnjačke gotike. Nekoliko režisera pokušalo je pronaći način da prenese priču na filmsko platno.

Martin Rit je režirao 1959. godine film u kojem su glavne uloge tumačili Jul Briner, Džoan Vudvard, Margaret Lejton. Kritičari su istakli da film deluje površno, sentimentalno, neprirodno. Jedan od razloga zbog negativnog prijema kod kritike je i taj što je glumica Džoan Vudvard značajno starija (30 godina u tom trenutku) od junakinje Kventin Kompson koju je igrala na filmu, jer je bilo teško poverovati da je to devojka od 17 godina.

Popularni glumac Džejms Franko je 2014. režirao film Buka i bes. Glavne uloge su tumačili Džejms Franko, Džejkob Leb i Džoi King. Mnogi su film okarakterisali kao loš, a istakli su da Franko nije dorastao da prenese složeno književno delo na filmski format. Takođe, nije uspešno preneta čudna i lucidna atmosfera eliptičnog Foknerovog remek-dela.

Ivan Radovanović

Knjige Vilijama Foknera možete poručiti preko linka:

https://kosmosknjige.rs/rs/pretraga/?search_text_box=vilijam+fokner.